Wejherowskie Centrum Kultury otrzymało na realizację projektu „Kaszëbë vibes” 44 700 zł dofinansowania od Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. Środki pochodzą z programu dotacyjnego „Różnorodność Językowa”, finansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Projekt realizowany jest od 26 marca do 26 listopada 2026 roku. Kolejne działania prowadzą do wspólnego celu: pokazania, że kaszubszczyzna może być jednocześnie językiem dziedzictwa i językiem nowych mediów – obecnym w rozmowie, nagraniu, krótkim filmie i autorskiej opowieści.
Język bowiem pozostaje żywy nie tylko dlatego, że pamiętamy, skąd przychodzi. Również dlatego, że wciąż znajdujemy nowe sposoby, by mówić nim o świecie.
Kaszëbë vibes. Kaszubszczyzna wchodzi do świata nowych mediów
Reportaż, podcasty, praca z głosem i krótkie formy wideo. Wejherowskie Centrum Kultury pokazuje, że język kaszubski może być nie tylko nośnikiem tradycji, lecz także narzędziem współczesnej komunikacji. Projekt „Kaszëbë vibes” łączy lokalną tożsamość z kreatywnością młodego pokolenia. Na jego realizację WCK pozyskało 44 700 zł dofinansowania.
Czy po kaszubsku można opowiedzieć historię, która wciągnie słuchacza bez reszty? A może nagrać podcast, stworzyć zabawny film do mediów społecznościowych czy też zbudować opowieść, która zainteresuje odbiorców niezwiązanych na co dzień z regionalną kulturą? Projekt „Kaszëbë vibes”, realizowany przez Wejherowskie Centrum Kultury, udowadnia, że odpowiedzi warto szukać właśnie poprzez praktykę.
Jego punktem wyjścia jest proste założenie: język żyje wtedy, kiedy się go używa. Nie tylko podczas uroczystości i w rozmowach o przeszłości, ale również w codziennych sytuacjach, w Internecie,
w żartach, osobistych historiach i nowych formach opowiadania o świecie.
Od lokalnych historii do podcastów
Jednym z pierwszych etapów projektu były warsztaty reportażu i pisania prowadzone przez Stasię Budzisz – reporterkę i autorkę książki „Welewetka. Jak znikają Kaszuby”. Uczestnicy poznawali zasady budowania opowieści, poszukiwania tematów oraz prowadzenia rozmów, które pozwalają wydobyć
z codzienności historie warte opowiedzenia.
Ważne miejsce zajmowała praktyka: uważne przyglądanie się otoczeniu, szukanie bohaterów
i tematów bliskich lokalnej społeczności, a następnie przekładanie obserwacji na tekst. Celem nie było bowiem samo ćwiczenie warsztatu pisarskiego, lecz tworzenie opowieści, które mogą trafić do odbiorców i stać się częścią współczesnego obiegu kultury.
Była to także okazja, by spojrzeć na kaszubszczyznę z innej perspektywy. Język tak silnie kojarzony
z regionem nie musi służyć wyłącznie opisywaniu tradycji. Może być narzędziem opowiadania
o ludziach, ich doświadczeniach, codzienności i sprawach, które są ważne tu i teraz.
Głos, który dociera do słuchacza
Kolejnym elementem przedsięwzięcia są warsztaty pracy głosem i wystąpień przed mikrofonem, prowadzone przez Piotra Adamowa. Uczestnicy pracują nad dykcją, oddechem, interpretacją tekstu
i świadomym operowaniem głosem. Uczą się również panować nad tremą oraz budować kontakt ze słuchaczami.
Te umiejętności przydają się nie tylko podczas nagrywania podcastów. Są ważne wszędzie tam, gdzie trzeba opowiedzieć historię, zaprezentować pomysł czy zainteresować odbiorców przekazywaną treścią.
Warsztaty głosowe uzupełniają zatem wcześniejszą pracę nad słowem. Pokazują, że dobra opowieść potrzebuje nie tylko interesującego tematu, ale również odpowiedniej formy i sposobu przekazania.
Kaszubski w rytmie internetu
Projekt obejmuje również warsztaty poświęcone kreatywnemu wykorzystaniu kaszubszczyzny
w mediach społecznościowych. Podczas zajęć prowadzonych przez Adama Hebla uczestnicy poznają możliwości krótkich form wideo, takich jak Reelsy i TikToki, a także scenek, dialogów i treści opartych na humorze, często także tym absurdalnym.
W centrum zainteresowania znajduje się język używany w sposób swobodny, pomysłowy
i współczesny. Uczestnicy sprawdzają, jak zbudować puentę, wykorzystać rytm wypowiedzi, opowiedzieć historię obrazem i zainteresować widza w ciągu zaledwie kilku sekund.
Nie chodzi przy tym o dopasowanie kaszubszczyzny do Internetu za wszelką cenę. Istotniejsze jest odkrywanie jej własnych możliwości: charakterystycznego brzmienia, humoru, lokalnych odniesień
i sposobów opisywania rzeczywistości. To próba stworzenia przestrzeni, w której kaszubski może być naturalnym językiem współczesnej komunikacji, a nie jedynie tematem rozmów o dziedzictwie.
Tradycja, która nie stoi w miejscu
„Kaszëbë vibes” łączy kilka obszarów: reportaż, słowo pisane, pracę z głosem, podcasty i komunikację w mediach społecznościowych. Za merytoryczną realizację projektu odpowiadają: Stasia Budzisz, Piotr Adamow i Adam Hebel.
Wspólnym mianownikiem tych działań jest przekonanie, że troska o język nie musi oznaczać zamykania go w określonych formach. Równie ważne jak zachowywanie pamięci o przeszłości jest tworzenie warunków, w których kolejne pokolenia będą mogły mówić własnym głosem – także o współczesnych sprawach, własnych emocjach i doświadczeniach.
Projekt ma również wymiar społeczny. Rozwija kompetencje twórcze uczestników i zachęca ich do poszukiwania własnych sposobów opowiadania o miejscu, z którego pochodzą. W planach jest powstanie serii autorskich podcastów, a finałem przedsięwzięcia będzie otwarte wydarzenie dla mieszkańców, przygotowane z uwzględnieniem dostępności i udziału lokalnej społeczności.
Projekt „Kaszëbë vibes” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Różnorodność Językowa” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.
